Orkide ( Phalaenopsis sp.)

Orkide Çiçeği

orkide

Orkide çiçekleri çok yıllık bir bitki türüdür. Orkide çiçekleri çiçek familyasının en geniş ailesine sahiptirler ve dünyanın neredeyse her yerinde yayılış göstermektedirler. Orkide çiçeğinin dünyada 900 farklı cinsi bulunmaktadır. Bu 900 cin orkidenin de yaklaşık olarak 20.000 türü bulunmaktadır. Orkide çiçeklerinin bir bölümü toprakta direk olarak yaşarken büyük bir kısmı da başka bitkilerin üzerinde yaşamaktadır. Epifit türündeki orkide çiçekleri çoğunlukla tropik ormanların bulunduğunu bölgelerde yaşarken karasal orkide çiçekleri Türkiye de orta iklim kuşağında varlıklarını gösterirler. Türkiye’de yaklaşık olarak doğal yoldan yetişen 24 cins orkide çiçeği bulunmaktadır. Bu 24 farklı cins orkidenin de 170 farklı türü bulunmaktadır. Ülkemizde yetişen orkide türlerinin bazıları şunlardır; orchis, anacamptis, ophrys, dactylorhiza, epipactis, cephalanthera, serapias tır. Ülkemizde var olan bu orkide çiçeklerinin bir bölümünde rizom büyük bir bölümü ise yumru görülmektedir. Yumrulu orkide türleri yumrularında topladıkları maddelerden dolayı ekonomik açıdan oldukça büyük değer sahiptirler.  Orkide çiçekleri dünyanın genelinde yayılış gösteren bir bitki türüdür. Orkide çiçeklerinin gövdeleri yalancı soğan şeklinde şişmiş ve hava kökleri meydana getirmişlerdir. Hava köklerinin üzeri suyu emebilen bir katman ile kaplıdır. Yağmur yağdığı zaman yalancı soğan ve hava kökleri suyu emerek depo ederler ve bir daha yağmur yağana kadar ihtiyaç duyduğu suyu buradan alırlar. Orkide çiçeklerinin orta kuşak olanları toprakta yaşamlarını sürdürürler. Var oldukları bölgeye dikkat edilerek orta kuşak orkideleri ya da toprakta yaşayan orkideler denir. Çoğunlukla orta kuşak ülkelerinde varlıklarını sürdürürler. Ülkemize bulunan orkidelerde orta kuşak orkideleridir. Ülkemiz orkide çiçeği açısından en zengin ülkelerden biridir.

Orkide Anlamı Nedir?

canlı orkide

Türkiye’nin neredeyse her bölgesinde farklı türlerine rastlamak mümkündür. Orta kuşak orkideleri morfolojik olarak toprak altı ve toprak üstü organlar taşımaktadır. Orkideler toprak altı organı olarak kök ve depo organı bulundurmaktadır. Toprak altındaki organlarında rizom bulundurmaları çok yıllık bitki olma özelliği kazanmalarına imkan sağlamaktadır. Ülkemizin Doğu Akdeniz bölgesinde 75 farklı türde orkide doğal olarak yetişmektedir. Orkide çiçeklerinin yayılışlarında ve yetişmesindeki en büyük faktör yüksekliktir. Dünyada orkide çiçeğinin her yıl yaklaşık olarak 800 farklı türü keşfedilmektedir. Türkiye de genel olarak 45 cinse ait yaklaşık olarak 204 farklı orkide çiçeği bulunmaktadır. En fazla orkide çiçeği 75 farklı türle Doğu Akdeniz bölgemizde yetişmektedir. Orkide çiçekleri ihtiyaç duydukları besin maddelerini alma durumlarına göre başka bitkiler üzerinde yaşayan, kayalar üzerinde yaşayan ve toprak üzerinde yaşayan orkideler olmak üzere 3 farklı sınıfa ayrılırlar. Bu orkide çiçeği türleri hassas yapıya sahip olmakla birlikte dayanıklı yapıya sahip olanları da bulunmaktadır. Orkide çiçeklerinin üzerlerinde iki adet yumru bulunmaktadır. Bu yumruların biri diğerinden daha ufaktır kahverengi bir renge sahiptir ve büzüşmüş bir yapıya sahiptir. Diğeri ise daha iri şişkin ve parlak bir yapıya sahiptir. Orkide çiçekleri dünya genelinde birçok alanda kullanılmaktadır. Orkide çiçekleri gıda endüstrisinde, parfüm imalatında ve ayrıca tıbbı amaçlarla kullanılmaktadır. Ayrıca orkide çiçekleri evlerde peyzaj alanlarında oldukça fazla kullanılmaktadır. Türkiye de orkide çiçeği en çok salep imalatında kullanılmaktadır.

Orkide Çeşitleri

orkide çeşitleri

Türkiye’ de görülen 34 farklı cins de orkide çiçeği bulunmaktadır bu orkide çiçeği cinsleri şunlardır: Orchis coriophora, Cephalanthera kurdica, Orchis collina, Cephalanthera longifolia, Orchis anatolica, Cephalanthera rubra, Ophrys vernixia, Comperia comperiana, Ophrys umbilicata, Dactylorhiza iberica, Ophrys reinholdii, Ophrys mammosa, Ophrys isaura, Ophrys lutea, Ophrys holoserica, Ophrys fusca, Ophrys ferrum-equinum, Serapias vomeracea, Orchis tridentata, Orchis punctulata, Orchis papilionaceae, Orchis palustris, Orchis spitzelii, Orchis simia, Orchis laxiflora, Orchis mascula, Orchis italica, Ophrys cilicica, Ophrys bornmuelleri, Ophrys apifera, Limodorum abortivum, Himantaglossum afine, Epipactis helleborine, Dactylorhiza osmanica.

Türkiye’de Yetişen Orkide Çeşitleri

Türkiye genelinde görülen bu orkide cinslerinin en yaygın olanları; Cephalanthera kurdica ve Orchis anatolica dır. Orkide çiçekleri çok çeşitli renge, görünüme ve farklı ebatlara sahip oldukça güzel bir görünüm olan güzel koku yayan çiçek türleridir. Orkide çiçeği seçimi yapacağınız zaman tomurcuk miktarı fazla olan ve yapraklarında leke bulunmayanları seçmeniz gerekmektedir. Orkide çiçeği seçerken dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise köklerinin kahverengine veya siyah renge sahip olmalarıdır. Bu belirtmiş olduğumuz kriterler evinizde ya da bahçenizde orkide çiçeği yetiştireceğiniz zaman size kolaylık sağlayacaktır.

Orkide Bakımı

orkide çiçeği

Orkide çiçeğinin bakım işlemleri oldukça zordur fakat basit kuralları uyguladığınız zaman ve bakım kurallarına uyduğunuz takdirde orkide çiçeği bakım işlemlerini kolaylıkla yapabilirsiniz. Orkide çiçeği bakım işlemlerinde dikkat etmeniz gereken hususlar şunlardır. Orkide çiçeği yetiştiriciliğinde ve bakımında ilk dikkat edilmesi gereken husus uygun ortamı meydana getirmektedir. Bakım işlemlerindeki ikinci önemli husus ise orkide çiçeğinin sulamasına, beslenmesine ve budama işlemine dikkat etmektir. Orkide bakım işlemlerinin en önemli ve en son hususu hastalık ve zararlılarla mücadeleyi etkin bir şekilde yapmaktır. Orkide çiçeği bakım işlemlerinde en iyi ortamı hazırlamak için şu işlemleri yapmanız yeterlidir. Orkide çiçeği yetiştirmek için saksı seçimi oldukça önemlidir. Orkide çiçeği yetiştiriciliğinde saksı tercihi yaparken çiçek köklerinin çürümesine engel olabilmek için delikli saksı kullanımı tercih edilmelidir. Orkide yetiştirmekte en önemli faktörlerden biriside köklerin ışık alması için şeffaf saksı tercih edilmelidir. Orkide çiçeği için saksı tercihi yaparken büyük saksı tercih edilmemelidir. Büyük saksılar orkide çiçekleri için uygun saksı türleri değildirler. Orkide çiçeklerinde saksı değişim işlemleri büyümelerine göre yapılmalıdır. Ortalama 2 yılda bir saksılarını büyütmek amacı ile değiştirebilirsiniz. Orkide çiçeği bakım ve yetiştirme konusunda diğer dikkat edilmesi gereken husus toprak seçimidir. Orkide çiçeği toprağı tercih edilirken su tutma özelliği düşük olan topraklar tercih edilmelidir. Su tutmayan toprak alacağınız zaman toprak içeriğinde ağaç kabukları, yosun, şişe mantarı, kömür gibi karışımları olan toprakları tercih edebilirsiniz. Orkide çiçeği yetiştirmeye başladığınızda doğru bir toprak seçimi yapmazsanız bitki kökleri iyi gelişmez ve çürümelere neden olabilir. Orkide çiçekleri iyi ve sağlıklı bir gelişim göstermeleri için kuvvetli yalnız direk kendisine vurmayan güneş ışığına ihtiyaç duyarlar. Bundan dolayı orkide çiçekleri aydınlık ışığın bol olduğu yerlerde bulundurulmalıdırlar. Yalnızca sabah ve akşam güneşinin kendilerine vurması sağlanmalıdır. Çok fazla güneş ışığı alan yerde muhafaza ediyorsanız güneş ışığını kesmek için tülle örtebilirsiniz.  Orkide çiçekleri hava sıcaklığı olarak orta dereceli sıcak havaları severler. Sıcaklığın yüksek olduğu ortamlarda yanma durumu meydana gelebilir, soğuk hava koşullarında da donma durumunu yaşabilirler. Genellikle orta sıcaklığa sahip ortamlarda tutulmaları gerekmektedir. Orkide çiçekleri için en uygun hava sıcaklıkları 16 derece ile 24 derece arasıdır. Orkide çiçeklerinin bulundukları ortamda ağır ve boğuk bir hava olmamalı hava dolaşımının olduğu bir ortamda olmalıdır.

Orkide Çiçeği Nasıl Budanır?

Orkide çiçeklerinde budama işlemi çiçek üzerinde bulunan ölü bölümlerin çıkarılması, form verme tekrardan çiçeklenmeyi teşvik etmek amacı ile yapılmalıdır. Orkide budama. Orkide çiçeği üzerinde bulunan kurumuş ve sararmış yapraklar çiçek gövdesine yakın kısımdan çiçek gövdesine herhangi bir zarar vermeden yapılmalıdır. Orkide çiçeklerinde çiçeklenme işlemi için ise çiçeklenme dönemi sonuna kadar çiçek sapı yeşil iken alt kısımdan yukarı kısma doğru çiçek gözlerini sayarak iki veya üç boğumun hemen üstünde kesilmelidir. Orkide çiçeği budama işlemi bittikten hemen sonra budama yaraları alüminyum folyo ile sarılmalıdır. Orkide çiçeğinin toprağı sürekli nemli şekilde tutulmalıdır. Orkide çiçeğinin var olduğu saksının alt tabağında kesinlikle su bırakılmamalıdır. Orkide çiçeğinin toprak nemini kontrol etmek için parmağınız ile kontrol yapabilirsiniz. Orkide çiçeğinin en iyi sulama zamanı sabah ve öğlen saatleridir. Orkide çiçekleri ortam tercihinde fazla kuru ve yüksek nemli ortamları sevmezler. Bu belirtmiş olduğumuz hava ortamları orkidelerde çiçeklenme evresini olumsuz etki yaparlar. Orkide çiçekleri genelde ilkbahar mevsiminde ve sonbahar mevsiminde çiçek açarlar. Orkide çiçeklerine ayrıca iyi gelişim göstermeleri için ayda bir kez sıvı gübre kullanılmalıdır.

Orkide Nasıl Çoğaltılır?

Orkide çiçeklerinin tohum yöntemi ile üretilme işlemi oldukça zahmetli ve bilgi gerektiren bir işlemdir. Orkide çiçeği üretimi için en uygun çoğaltma yöntemi yavrularından faydalanmaktır. Orkide çiçeklerinin yavrulamasına keiki denmektedir. Orkide çiçeği çoğaltma. Orkide çiçekleri çoğunlukla ilkbahar mevsiminde yavrularlar.  En az iki yaprak ve kökten meydana gelecek şekilde orkide çiçeğinden ayrılırlar.  Saksıya yavru orkide dikimi yapacağınız zaman dikkat etmeniz gereken en önemli konu şeffaf saksıya dikim yapılmışsa rüzgar alan esintinin olduğu bir yere konulmalı ve güneş ışığını iyi alan bir yerde muhafaza edilmelidirler. Işıktan iyi yararlanan sulama işlemi doğru ve düzgün bir şekilde yapılan ve ihtiyaç duyduğu uygun sıcaklıkta tutulan orkide çiçekleri senede 2-3 kere çiçek açabilir. Orkide çiçeklerinin bakımı iyi yapıldığı zaman uzun seneler boyunca varlıklarını koruyabilen ev ve bahçelere çok güzel koku ve güzellik katan çiçek türleridir. Orkide çoğaltma yapılırken dikkat edilmesi gereken diğer bir konuda hastalık ve zararlılarla mücadele etmektir. Orkide çiçeklerinin yaprak kısımlarında yapışkan bir yapıya sahip olan kül renginde küflerin bulunması kabuklu ve pamukların olduğunun belirtisidir. Bu orkide çiçeği üzerinde var olan zararlıların gözle görünür olanlarını el yordamı ile temizleyebilirsiniz. Elle temizleyemediğiniz yaprak üzerinde kalan zararlıları ılık bir suya bulaşık deterjanı karıştırarak silebilirsiniz. Bu işlemleri yaptıktan sonra hala daha zararlı sorunu devam ederse eğer orkide çiçekleri için uygun olan bir ilaç kullanabilirsiniz. Ancak bu işlemleri yapmadan herhangi ilaç kullanmayın bu ilaçlar kimyasal özellikli ilaçlar olduğu için normal yollar denendikten sonra sonuç alınamazsa eğer ilaç kullanımına geçilmelidir. Orkide çiçeğinin yaprak bölümlerinde herhangi bir sararma veya lekelenme kök kısımlarında ise çürüme ya da küflenme meydana gelmişse iyi temizlenmiş bir bahçe makası ile kesilerek bitkiden uzaklaştırılmalıdırlar. Bu kesme işlemlerini yaptıktan sonra çiçek üzerindeki hastalık devam ederse ilaç kullanımı yapılabilir. Burada dikkat etmeniz gereken husus kesimi yapacağınız aletin iyi temizlenmiş olmasıdır. Gelişi güzel herhangi bir makasla kesim yapmayın budama makası kullanmaya ve kullanmadan öncede temizliğine mutlaka dikkat edin.

About the Author

14 thoughts on “Orkide ( Phalaenopsis sp.)

  1. Orkide bakımı ile ilgili verilen bilgiler muazzam, işini çok iyi yapan bir ekip teşekkürler

  2. Merhaba Ophrys isaura cinsli orkidem var aldığımda çiçekleri vardı gün ışığı alan bir köşeye koydum ama yinede tüm çiçeklerini döktü, nasıl bir bakım yapmam lazım ?

    1. Direk güneşe bırakmamanız gerekiyor orkideleri. mümkünse bir tül üzerinden yarı gölge olacak şekilde güneş almaları gerekiyor. Şeffaf saksı kullanımı da oldukça önemlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

You may also like these

No Related Post